Hoe vieren de Spanjaarden Kerstmis?

Steden en dorpen in Spanje zie je vanaf begin december veranderen. Kerstversieringen worden opgehangen in de straten, winkels en horecazaken verluchten hun zaak met mooie versieringen. De supermarkten breiden hun gamma uit met honderden hammen in allerlei soorten en smaken. In de drankafdeling komen de betere cava’s en wijnen te staan. Elke zichzelf een beetje respecterende stad of dorp plaatst een ‘Belén’, een kerststal waar dikwijls het hele jaar aan gewerkt is door de plaatselijke Asociación de Belenistas. Op sommige plaatsen spelen acteurs en actrices het kerstspel na of bevolken figuranten en levende lammetjes, een os en een ezel de kerststal.


22 december: Schoolverlof en trekking van El Gordo:

El Gordo is de jaarlijkse Nationale kerstloterij van Spanje welke elk jaar op 22 december getrokken wordt. Die dag begint in Spanje ook de kerstvakantie. Omdat er die dag extra grote bedragen gewonnen worden noemen de Spanjaarden deze loterij El Gordo wat zoveel betekent als de vette of de dikke. De eerste trekking van deze loterij vond plaats op 18 december 1812 en werd door de Spaanse overheid georganiseerd. Maar pas in 1892 ging men de naam ‘Sorteo de Navidad’, kersttrekking, gebruiken en in 1897 werd dit ook expliciet op de loten gedrukt.

Vanaf de eerste trekking mochten de weeskinderen van Colegio de San Ildefonso, de oudste school van Madrid, in hun mooiste pakjes de lotnummers zingen. In die tijd werkte men nog met gedrukte nummers, pas in 1913 ontwierp men het huidige systeem, een grote trommel waarin houten balletjes rollen met de nummers die in de trekking zitten. De trekking begint ‘s morgens om acht uur onder het toeziend oog van alle aanwezigen, functionarissen en de president van de staatsloterij. De trekking wordt nog steeds gedaan door kinderen van het Colegio de San Ildefonso. Twee kinderen halen twee ballen uit twee buizen, die uit twee aparte trommels komen, waarbij één kind uiteindelijk al zingend het nummer bekend maakt en het andere kind het gewonnen bedrag. De bedragen zijn in principe altijd duizend euro maar soms komt er een balletje uit rollen met een hoofdbedrag. De lijsten met winnaars worden samengesteld door een veertigtal anonieme personen, die via een geautomatiseerd systeem de winnaars en bijbehorende dorpen en steden op lijsten vermelden. Deze lijsten worden 45 minuten nadat het laatste balletje is getrokken naar de Fábrica Nacional de Moneda y Timbre gebracht die deze lijsten verspreidt door heel Spanje.

De hele dag zendt de Spaanse nationale tv-zender TVE de trekkingen uit en worden winnaars opgezocht en geïnterviewd. Het is een waar spektakel in Spanje. De rechtstreekse uitzending is ook te volgen via de nationale radio RNE en te bekijken via de website van TVE. Een van de grootste prijzen viel in 2011. Toen werd 2,5 miljard euro uitgekeerd. De hoofdprijs viel toen in een klein dorpje. De inwoners met een winnend lot mochten 720 miljoen euro onderling verdelen. Elke winnaar hield er 400.000 euro aan over. El Gordo is erg populair onder de Spaanse bevolking. Veel dorpelingen kopen gezamenlijk een lot. Heb je deze trekking gemist speel dan in januari mee met de El Nino om het jaar goed te beginnen. De El Nino heeft prijzen van 700 miljoen euro. Alle prijzen zijn belastingvrij. De opbrengst van deze loterij, ongeveer 1 miljard euro wordt besteed aan goede doelen. Vanaf eind juli zijn de loten al te koop, zowel online als bij de verkooppunten in Spanje. Online kan men de loten bestellen via de site van de Nationale Loterij, deze site is in het Spaans en Engels en dus ook toegankelijk voor niet Spaanstalige.


24 december: kerstavond of Nochebuena.

Meestal viert men dit in gezinsverband. Spanjaarden zijn culinaire levensgenieters. Dat zie je dan ook aan hun maaltijden: speenvarken, kalkoen, eend of lam aan het spit en aan de kuststreken garnaal, kreeft, krab en vis. Als aperitief een goede cava en de maaltijd rijkelijk overgoten met een vino tinto. Bij de koffie hoort steevast een flinke scheut Spaanse brandy. Na de maaltijd gaan ze naar de ‘Misa de Gallo’, mis van de haan of middernachtmis. In de volksmond spreekt men soms ook van de Misa de los pastores, de mis van de herders. De naam Misa de Gallo komt van een oude fabel, die vertelt dat tijdens de geboorte van Jezus in de stal een haan de eerste levende getuige was van deze gebeurtenis gevolgd door de ezel en de os en dan de herders en hun schapen. Uiteindelijk werd de komst van de Messias aangekondigd: "Ad Galli cantus.” Naar het lied van de haan.


25 december: kerstdag of Día de Navidad.

Op kerstdag bezoeken de Spanjaarden hun familie en vrienden. Opnieuw wordt aangeschoven voor een feestmaaltijd maar niet zo uitgebreid als de avond voordien. De kerstman of Papá Noël deelt geschenkjes uit aan de kinderen. Voor de grote geschenken moeten de kinderen nog wachten tot 6 januari. Dan komen de Reyes Magos, de Driekoningen, die brengen de grote pakjes mee.


Wim Kuyps

Abonneer je en blijf op de hoogte

Disclaimer; niets van deze website mag worden gebruikt worden zonder de schriftelijke toestemming van Sun and Grapes. Meer info...

©2020 by SUN AND GRAPES